Elk jaar verheugt de nieuwe lading zich er weer op: ‘Juf! Juffrouw! Vandaag krijgen we toch criminelen les en komt er toch een boef!?’
‘Er komen inderdaad een meneer en een mevrouw jullie vertellen over zijn of haar leven,’ corrigeer ik dan fijntjes, wat trouwens meestal niet eens meer wordt gehoord omdat ze alleen nog maar mijn bevestiging op hun vraag uit mijn woorden halen.
Sowieso is een onderbreking of verandering van de ‘gewone’ les altijd goed. Ongeacht wie of wat die les onderbreekt of vervangt. Maar dit is écht leuk want sensatie.
Van de 25 jonge tieners die verwachtingsvol, schreeuwend, duwend en sjorrend aan elkaar het leslokaal in komen denderen, kent een deel heus wel al wat boeven: uit de buurt of omdat ze er mee samenleven thuis. Deze kinderen lopen wat rustiger naar binnen, quasi onverschillig, waarbij een razendsnelle blik door het lokaal gaat om te kijken of de ‘boef’ er al is en zo ja, om deze in hetzelfde razendsnelle tempo op te nemen.
In veel gevallen glijdt er een lichte teleurstelling over de tienergezichten. Want er staat helemaal geen echte boef.
Er staat een gewone meneer of mevrouw. In het beste geval is er misschien een tattoo te zien, maar ja, dat heeft hun eigen oma, moeder, broer of zus ook.
Ik wacht tot ze stil zijn en kijk ze dan stuk voor stuk aan met mijn hele serieuze gezicht voor ik begin te praten: ‘We hebben vandaag gasten. Iemand die vast heeft gezeten en daar jullie over wil vertellen en ook over keuzes maken in je leven en de gevolgen daarvan. Dat is heel bijzonder en heel aardig van deze mensen, maar ook een beetje eng voor ze. Stel je voor dat jij een spreekbeurt moet houden. Dan ben je zenuwachtig, toch?’ Ernstige koppies knikken bevestigend op mijn vraag.
‘Nou, beeld je dan eens in dat jij tijdens jouw spreekbeurt over iets heel erg persoonlijks moet vertellen en dan ook nog eens aan een hele groep 13 jarigen, die jij nog nooit hebt gezien. Dan stel je je wel heel kwetsbaar op. Dat vergt moed, dat is dapper. Helemaal als je je bedenkt dat ze hier heel weinig geld voor krijgen. Ze doen dit dus voor jullie, helemaal speciaal voor jullie. Dat verdient respect. En hoe uiten wij dit respect?’
Veel vingers gaan de lucht in. Ik wijs er eentje aan van een jongentje die met zijn priemende blik mij smeekt hem de vraag te laten beantwoorden: ‘Door goed te luisteren. En niet uitlachen. En bedanken er na.’
‘Heel goed,’ knik ik, ‘en ook door goede vragen stellen. Want je moet in het leven altijd vragen durven stellen. Daar leer je van. Zolang je de vraag maar stelt om er echt wat van te leren, niet om stiekem je eigen mening op te dringen, stoer te doen of grappig te willen zijn.’
De enkele seconden stilte die ik nog laat vallen voor ik het woord geef aan de twee gasten, is oorverdovend en dat is precies wat ik wil voor deze bijzondere levensles die deze mensen gaan geven.
De jonge vrouw begint te vertellen.
Over toen zij hun leeftijd had en hoe verschrikkelijk mis het achteraf gezien eigenlijk al op die leeftijd ging.
Haar tienertijd waarin zij zich zo graag wilde laten gelden. Haar frustraties en aangedane onrecht omzette in woede en fysiek geweld in een grote boze wereld waarin zij leerde om haar masker steeds vaker op te zetten. Net zolang, tot het haar eigen werd en haar masker versmolten was tot haar eigen gezicht.
Maar het kon nog veel misser gaan.
Zo verschrikkelijk mis, dat ze op 21 jarige leeftijd in zuid Amerika vast kwam te zitten nadat ze gepakt was met een paar kilo. Op haar toch al niet geringe strafblad dat inmiddels volstond met veroordelingen wegens geweldsdelicten, roof en diefstal, prijkte nu ook nog drugssmokkel.
Ze vertelt er over en spaart zichzelf niet.
Er is een ding, waar ze geen woord over rept: het antwoord op de vraag waarom het toch zo mis ging toen zij nog een klein meisje was. Want het laatste wat zij wil, is zielig overkomen of de indruk wekken, zoals vele anderen bewust danwel onbewust te vaak doen, hun rugzak met verdrietige bagage als excuus aanvoeren voor hun wandaden van later.
Ze vertelt over hoe zij, ondanks haar jonge dochter, tóch drugs ging smokkelen, wetende, dat de pakkans er natuurlijk was. Wetende, dat ze haar kind daarmee liet vallen, maar tegelijk ook niet vanuit haar toenmalige, wanhopige perceptie: de stapel rekeningen en de torenhoge schulden konden na deze klapper immers eindelijk allemaal worden betaald. En dan, ja dan… Dan zou ze het echt allemaal anders gaan doen, samen met haar kleine meid helemaal opnieuw beginnen. Ze zou alsnog haar school afmaken, een baan zoeken en een rustig leven gaan leiden.
Haar eerste telefoontje vanuit het verre Amerika naar Nederland was de moeilijkste die zij ooit had moeten plegen.
De klas luistert ademloos. Hun honger naar sensatie is verdwenen.
Ineens is de boef, de les, dit alles helemaal niet meer spannend. Niet gangster. Niet stoer.
Na een half uur wordt het woord gegeven aan de andere gast, die op zijn beurt vertelt hoe zijn transport bedrijf met een dikke jaaromzet, een miljoenen omzet werd nadat er een hasjlijn als transportlijn werd toegevoegd.
Het kon niet op: nog een huis erbij, meer geld, succesvol, geliefd, feesten en nog heel veel meer geld.
Tot de boel werd opgerold en hij zijn huis, huwelijk, kinderen en de ontelbare vrienden kwijt raakte nadat hij als baas werd opgepakt in een noord Europees land.
‘Er komen inderdaad een meneer en een mevrouw jullie vertellen over zijn of haar leven,’ corrigeer ik dan fijntjes, wat trouwens meestal niet eens meer wordt gehoord omdat ze alleen nog maar mijn bevestiging op hun vraag uit mijn woorden halen.
Sowieso is een onderbreking of verandering van de ‘gewone’ les altijd goed. Ongeacht wie of wat die les onderbreekt of vervangt. Maar dit is écht leuk want sensatie.
Van de 25 jonge tieners die verwachtingsvol, schreeuwend, duwend en sjorrend aan elkaar het leslokaal in komen denderen, kent een deel heus wel al wat boeven: uit de buurt of omdat ze er mee samenleven thuis. Deze kinderen lopen wat rustiger naar binnen, quasi onverschillig, waarbij een razendsnelle blik door het lokaal gaat om te kijken of de ‘boef’ er al is en zo ja, om deze in hetzelfde razendsnelle tempo op te nemen.
In veel gevallen glijdt er een lichte teleurstelling over de tienergezichten. Want er staat helemaal geen echte boef.
Er staat een gewone meneer of mevrouw. In het beste geval is er misschien een tattoo te zien, maar ja, dat heeft hun eigen oma, moeder, broer of zus ook.
Ik wacht tot ze stil zijn en kijk ze dan stuk voor stuk aan met mijn hele serieuze gezicht voor ik begin te praten: ‘We hebben vandaag gasten. Iemand die vast heeft gezeten en daar jullie over wil vertellen en ook over keuzes maken in je leven en de gevolgen daarvan. Dat is heel bijzonder en heel aardig van deze mensen, maar ook een beetje eng voor ze. Stel je voor dat jij een spreekbeurt moet houden. Dan ben je zenuwachtig, toch?’ Ernstige koppies knikken bevestigend op mijn vraag.
‘Nou, beeld je dan eens in dat jij tijdens jouw spreekbeurt over iets heel erg persoonlijks moet vertellen en dan ook nog eens aan een hele groep 13 jarigen, die jij nog nooit hebt gezien. Dan stel je je wel heel kwetsbaar op. Dat vergt moed, dat is dapper. Helemaal als je je bedenkt dat ze hier heel weinig geld voor krijgen. Ze doen dit dus voor jullie, helemaal speciaal voor jullie. Dat verdient respect. En hoe uiten wij dit respect?’
Veel vingers gaan de lucht in. Ik wijs er eentje aan van een jongentje die met zijn priemende blik mij smeekt hem de vraag te laten beantwoorden: ‘Door goed te luisteren. En niet uitlachen. En bedanken er na.’
‘Heel goed,’ knik ik, ‘en ook door goede vragen stellen. Want je moet in het leven altijd vragen durven stellen. Daar leer je van. Zolang je de vraag maar stelt om er echt wat van te leren, niet om stiekem je eigen mening op te dringen, stoer te doen of grappig te willen zijn.’
De enkele seconden stilte die ik nog laat vallen voor ik het woord geef aan de twee gasten, is oorverdovend en dat is precies wat ik wil voor deze bijzondere levensles die deze mensen gaan geven.
De jonge vrouw begint te vertellen.Over toen zij hun leeftijd had en hoe verschrikkelijk mis het achteraf gezien eigenlijk al op die leeftijd ging.
Haar tienertijd waarin zij zich zo graag wilde laten gelden. Haar frustraties en aangedane onrecht omzette in woede en fysiek geweld in een grote boze wereld waarin zij leerde om haar masker steeds vaker op te zetten. Net zolang, tot het haar eigen werd en haar masker versmolten was tot haar eigen gezicht.
Maar het kon nog veel misser gaan.
Zo verschrikkelijk mis, dat ze op 21 jarige leeftijd in zuid Amerika vast kwam te zitten nadat ze gepakt was met een paar kilo. Op haar toch al niet geringe strafblad dat inmiddels volstond met veroordelingen wegens geweldsdelicten, roof en diefstal, prijkte nu ook nog drugssmokkel.
Ze vertelt er over en spaart zichzelf niet.
Er is een ding, waar ze geen woord over rept: het antwoord op de vraag waarom het toch zo mis ging toen zij nog een klein meisje was. Want het laatste wat zij wil, is zielig overkomen of de indruk wekken, zoals vele anderen bewust danwel onbewust te vaak doen, hun rugzak met verdrietige bagage als excuus aanvoeren voor hun wandaden van later.
Ze vertelt over hoe zij, ondanks haar jonge dochter, tóch drugs ging smokkelen, wetende, dat de pakkans er natuurlijk was. Wetende, dat ze haar kind daarmee liet vallen, maar tegelijk ook niet vanuit haar toenmalige, wanhopige perceptie: de stapel rekeningen en de torenhoge schulden konden na deze klapper immers eindelijk allemaal worden betaald. En dan, ja dan… Dan zou ze het echt allemaal anders gaan doen, samen met haar kleine meid helemaal opnieuw beginnen. Ze zou alsnog haar school afmaken, een baan zoeken en een rustig leven gaan leiden.
Haar eerste telefoontje vanuit het verre Amerika naar Nederland was de moeilijkste die zij ooit had moeten plegen.
De klas luistert ademloos. Hun honger naar sensatie is verdwenen.
Ineens is de boef, de les, dit alles helemaal niet meer spannend. Niet gangster. Niet stoer.
Na een half uur wordt het woord gegeven aan de andere gast, die op zijn beurt vertelt hoe zijn transport bedrijf met een dikke jaaromzet, een miljoenen omzet werd nadat er een hasjlijn als transportlijn werd toegevoegd.
Het kon niet op: nog een huis erbij, meer geld, succesvol, geliefd, feesten en nog heel veel meer geld.
Tot de boel werd opgerold en hij zijn huis, huwelijk, kinderen en de ontelbare vrienden kwijt raakte nadat hij als baas werd opgepakt in een noord Europees land.
Aan het eind van de les mogen de kinderen vragen stellen. Maar ze zijn stil. Doodstil.
‘Jongens, ik heb het al verpest al strijd ik elke dag mij kapot om het goed te maken. Maar dat gaat zo verschrikkelijk moeilijk. Alsjeblieft, maken jullie je school af. Alsjeblieft, ga niet gangster spelen of denken dat het stoer is om mee te doen,’ sluit de jonge vrouw haar verhaal af, die bij aanvang van de les nog als stoere chick werd gezien, maar nu bovenal een jonge vrouw en moeder is.
Ze haalt diep adem voor ze haar laatste vraag stelt aan de klas: ‘Aan het begin van deze les vroegen wij jullie of jullie vinden dat de straffen te licht zijn en of criminelen nog een kans verdienen. Het merendeel vond dat de straffen te licht zijn en criminelen geen kans meer verdienen. Nu wil ik wat vragen aan jullie. En eerlijk zijn hè, gewoon eerlijk zeggen als je die mening nog steeds hebt. Wie van jullie vindt dat wij nog steeds geen kans verdienen?’
Er gaat geen enkele vinger meer omhoog.
Na een daverend applaus voor de twee gasten is de les voorbij en stommelen de kinderen wat bedrukt het lokaal uit. Een enkeling treuzelt, kijkt tussen de wimpers door naar onze twee gasten en lijkt moed te verzamelen om nog wat te zeggen.
‘Kom maar, hoor,’ wenk ik hem, ‘als je wat wil zeggen of vragen mag dat.’
Hij loopt naar voren, samen met twee vriendjes en een vriendinnetje. Met een ernstig gezicht kijkt hij ze recht aan als hij zegt: ‘Ik wil u bedanken. En als ik later een baas ben dan zou ik u wel een baan geven, hoor. Echt waar.’ Zijn vriendjes en vriendinnetje knikken instemmend na zijn woorden.
Ik zie de jonge vrouw vechten tegen opkomende tranen als zij de hand schudt van de jongen, die meer wijsheid en mededogen heeft dan de grote mensen in onze wereld.
Laten we hopen dat hij voor eeuwig een jongen blijft wat dit betreft.
‘Jongens, ik heb het al verpest al strijd ik elke dag mij kapot om het goed te maken. Maar dat gaat zo verschrikkelijk moeilijk. Alsjeblieft, maken jullie je school af. Alsjeblieft, ga niet gangster spelen of denken dat het stoer is om mee te doen,’ sluit de jonge vrouw haar verhaal af, die bij aanvang van de les nog als stoere chick werd gezien, maar nu bovenal een jonge vrouw en moeder is.
Ze haalt diep adem voor ze haar laatste vraag stelt aan de klas: ‘Aan het begin van deze les vroegen wij jullie of jullie vinden dat de straffen te licht zijn en of criminelen nog een kans verdienen. Het merendeel vond dat de straffen te licht zijn en criminelen geen kans meer verdienen. Nu wil ik wat vragen aan jullie. En eerlijk zijn hè, gewoon eerlijk zeggen als je die mening nog steeds hebt. Wie van jullie vindt dat wij nog steeds geen kans verdienen?’
Er gaat geen enkele vinger meer omhoog.
Na een daverend applaus voor de twee gasten is de les voorbij en stommelen de kinderen wat bedrukt het lokaal uit. Een enkeling treuzelt, kijkt tussen de wimpers door naar onze twee gasten en lijkt moed te verzamelen om nog wat te zeggen.
‘Kom maar, hoor,’ wenk ik hem, ‘als je wat wil zeggen of vragen mag dat.’
Hij loopt naar voren, samen met twee vriendjes en een vriendinnetje. Met een ernstig gezicht kijkt hij ze recht aan als hij zegt: ‘Ik wil u bedanken. En als ik later een baas ben dan zou ik u wel een baan geven, hoor. Echt waar.’ Zijn vriendjes en vriendinnetje knikken instemmend na zijn woorden.
Ik zie de jonge vrouw vechten tegen opkomende tranen als zij de hand schudt van de jongen, die meer wijsheid en mededogen heeft dan de grote mensen in onze wereld.
Laten we hopen dat hij voor eeuwig een jongen blijft wat dit betreft.
Big up naar deze organisatie, een aanrader voor alle instanties, organisaties en instellingen die met jongeren werken: Delinkwentie & Samenleving
[facebook_ilike]
‘Im falling and I can’t turn back’
