Effectief, onpedagogisch verantwoord straffen

‘Jouw straffen waren fok op,’ mompelt ze en is even stil.
Dan, grijnzend: ‘Ze hielpen wel goed, trouwens, omdat ze niet zo standaard waren.’
Inmiddels is ze 21 jaar.
Een prachtige, mooie verschijning, die ik nog altijd weiger ‘vrouw’ te noemen omdat ik dan echt moet erkennen dat ze volwassen is.
Ze was de allermooiste baby die ik ooit zag: een knalrood, ei-vormig hoofdje met een hoop kreukels en rimpels.
Gelukkig ligt zij nog steeds, net als vroeger, graag tegen mij aan.
Haar lijf is daar inmiddels veel te lang voor, maar met wat passen en meten lukt het haar toch altijd weer om haar hoofd op mijn schoot te leggen zodat ik over haar zachte, lange haren kan kriebelen.
Nichtje en ik hebben een bijzondere relatie. Dat begint zij langzaam maar zeker ook te beseffen. Voor haar was het de normaalste zaak van de wereld dat haar moeder en tante samen de zorg over haar hadden.
Nichtje was bijzonder. Ook bijzonder vervelend, dwars en eigenwijs. En met een doorzettingsvermogen waar menig topsporter nog wat van kan leren want qua pain in the ass gehalte, versloeg ze zelfs mijn status als teenager from hell.
‘Ik was echt een kut kind,’ merkte ze gister nog trots op, ‘maar toch sloeg je mij niet vaak. We spraken het ook altijd wel goed uit. Ik denk dat ik daarom nu wel alles aan jullie durf te zeggen en te vertellen. Wel goed, trouwens, dat jij en mama niet alleen maar spraken met me maar ook straf gaven. Alleen praten werkt niet.’
‘Welke straf vond je het beste?’ vroeg ik haar.
Er volgde een fijn overzicht met een deskundige beoordeling van Nichtje.
Hopelijk hebben ouders en mensen die met kinderen werken hier ook nog wat aan:
Nichtje was ongeveer 10 jaar oud.
Nichtje wilde een Vrouw zijn, dus besloot ze de meest belachelijke kapsels aan te nemen en probeerde geregeld peperdure truitjes en topjes uit haar moeders of mijn kast te jatten.
Een van haar favoriete kapsels was een rommelig geheel (‘lekker nonchalant!’ aldus de bladen uit die tijd), dat ik ‘het vogelnest’ noemde. Na een half jaar oorlog voeren, waarschuwen, dreigen en praten, was de maat vol.
Die werd bereikt tijdens een kerstdiner waar ik vooraf al tegen haar had gezegd dat als zij het waagde met dat ranzige, plakkerige gel/haarlak vogelnest aan te komen kakken, ik het af zou laten knippen.
Dus wat deed Nichtje? Nichtje stapte met een uitdagende blik in haar ogen mijn kerstfeest binnen met het meest hysterische nest op haar hoofd dat ik ooit zag.
Geen probleem.
‘Knipt u maar helemaal kort. Scheer het aan de achterzijde lekker op, zodat ze er verder niets mee kan doen behalve kammen, ’ instrueerde ik een dag later de kapper.
Ontsteld keek de kapper mij aan terwijl Nichtje met een woedend hoofd via de spiegel mij zwijgend de hel in wenste.
‘Kijk, nu kun je het niet meer vergeten,’ sprak ik haar opgewekt toe via dezelfde spiegel, ‘want elke keer als jij nu in de spiegel kijkt of langs je haren strijkt, denk je bij jezelf: “Oh ja! Dat is waar ook; ik moet luisteren.” Daar heb je een beetje moeite mee, dus nu kun je het niet meer vergeten. Ik help je wel, hoor, om het te leren.’
Beoordeling Nichtje: ‘Ik geef deze straf een 9. Deze vergeet ik nooit meer. Het heeft zeker een half jaar geduurd voor ik meer er mee kon doen behalve kammen. Op school zei ik dat ik zelf graag kort haar wilde. Echt niet dat ik ze heb gezegd dat het voor straf was. Alle volwassenen vonden mijn haar toen schattig. Nou, ik wilde helemaal niet schattig zijn, ik wilde oud zijn.’
Nichtje was 6 jaar. Ze had hele fijne, nieuwe dingen geleerd op school die haar eigen repertoire (diep en veel zuchten, woest kijken) hadden uitgebreid: met haar ogen draaien als ze iets stoms vond en een tjoeri maken (geluid van afkeuring).
Op een gegeven moment leek dit een beetje haar enige communicatie wijze te worden.
Geen probleem.
‘Vanaf nu, bij elke zucht, tjoeri, ogen draaierij of ander brutaal en irritant gedrag, moet je 4 minuten je tanden poetsen.’
Nichtje keek beteuterd.
Ineens klaarde hij haar gezichtje op: ‘En als we niet thuis zijn? Dan kan ik niet poetsen.’
‘Geen punt. Als we weg zijn en jij 5 keer iets doet wat niet mag, word het dus 5 x 4. Dus 20 minuten poetsen zodra we thuis zijn.’
Het duurde een week. Toen hoefden we het eigenlijk niet eens meer te zeggen: haar irritante gedrag verminderde en als ze nog een keer de fout in ging en haar moeder of ik haar alleen al even zwijgend aankeken, stond ze zelf al op, stelde de kookwekker in en poetste er op los.
Ze heeft nooit meer zulke witte tanden gehad als in die tijd.
Nichtje: ‘Deze geef ik een 7. Het was een hele hinderlijke straf.’
In dezelfde periode deed Nichtje ook stoer in bijzijn van haar klasgenootjes. Dat is niet zo handig, als je een tante hebt als Mrs Bruja.
‘Wat is er nou!?’ gilde Nichtje over het schoolplein tegen mij toen ik haar wenkte, ondertussen glurend of haar klasgenootjes wel hoorden hoe gangster zij was om op die toon haar tante aan te spreken.
Geen probleem.
Eerst kreeg zij De Blik. Daarna boog ik mij naar voren, trok haar zacht naar mij toe en fluisterde in haar oor: ‘Flik dit nu nog 1 keer. Nog 1 keer brutaal of bijdehand doen. Ik trek dan je broek van je kont en geef je een klap op je blote billen. Hier, op het schoolplein, waar iedereen bij is, met je broek en je onderbroek op je enkels zodat iedereen je billen ziet.’
Nichtje: ‘Een 7, voor deze was ik wel bang, vooral omdat ik heel zeker wist dat je het ook echt zou doen. Deze was zo beschamend, dat riskeerde ik niet. Jij dreigde niet alleen. Meestal hielp die blik van je ook wel. Je lijkt dan op een heks. Eng.’
Nichtje had net haar zwemdiploma in haar zak. Dat moest de hele buurt weten dus ging ze buiten spelen en schepte op over haar diploma.
‘Echt niet!’ zeiden de buurjongetjes, ‘Jij kan echt niet zwemmen.’
Even later ging de deurbel.
‘Is uw dochter buiten aan het spelen?’ vroeg de krantenjongen.
‘Ja, ze was net even snel binnen om iets op te halen, maar ging weer naar buiten,’ antwoordde haar moeder.
‘Ze is rondjes aan het zwemmen in de vijver, om de hoek. Bijna alle kinderen uit de buurt kijken.’
Haar moeder rende naar de vijver, waar een tiental kinderen, lekker warm ingepakt met dikke jassen, handschoenen en sjaals (het was januari) met ernstige gezichten toekeken hoe Nichtje zojuist de vijver uitklom in haar badpak dat werd opgesierd met een plakker dat ze haar A diploma had behaald.
Behalve een paar ferme klappen op haar gebadpakte kont, moest Nichtje een verslag schrijven en het voordragen aan de hele familie. In het verslag moest zij vertellen wat er was gebeurd, waarom ze het had gedaan, wat de gevaren waren en wat er had kunnen gebeuren. En uiteraard wat de gevolgen zouden zijn als ze het ooit nog in haar hoofd zou halen dit nog eens te doen.
Nichtje: ‘Nou, die jongens deden stom. Ik wilde mij bewijzen. Ik ben snel naar huis gerend, heb mijn badpak onder mijn kleren aangetrokken en weer naar buiten gegaan. Ik had trouwens ook nog een handdoek mee. Koud? Viel eigenlijk wel mee, ik weet het niet meer dus het zal wel mee zijn gevallen. Nee, ik wist niet dat het vroor.
Voor die stomme verslagen schrijven geef ik een 8.
Wat je ook vaak deed bij dit soort dingen, is mij zelf een straf laten bedenken.
Dat was ook fok op.
Je kan dan namelijk niet zeuren over je straf, want je hebt het zelf bedacht.
Ik weet nog wel dat ik met hele dramatische dingen kwam: een week niet eten of een jaar niet buiten spelen. Dan bekeken we het samen en kozen een aangepaste straf uit.
Ik vond het ook moeilijk om het zelf te bedenken. Mijn tante haar straffen waren kapot vervelend. Als ik anderen er nu over vertel, word ik altijd uitgelachen. Eigenlijk vind ik ze ook wel grappig. Nu dus. Toen niet.’

Nog een paar fijne tips:
Overschrijven
Geschikt voor acties waarvan het kind heel goed weet dat het niet mag: een deel uit de bijbel of koran over laten schrijven.
Andere optie: boeken uit de gouden eeuw (Vondel).
Allen verkrijgbaar bij mediatheken op school of in de bibliotheek. Zorg voor moeilijk taalgebruik, liefst in oud Nederlands: dat kost meer moeite met overschrijven.
Contract laten opstellen
Hierin schrijft het kind zelf wat de afspraken vanaf nu zijn. Het kind ondertekend dit, net als de ouder. Het contract moet zo formeel mogelijk er uit zien (daar zijn ze vaak van onder de indruk) en moet opgehangen worden op een plek waar het kind het vaak ziet.
Natuurlijk beloon je het kind elke dag met een compliment als hij/zij zich aan het contract heeft gehouden. Na een week goed gedrag beloon je hem/haar met iets concreets: een speeltje, een beltegoed kaart, uit eten gaan (afhankelijk van leeftijd en wat hij/zij leuk vindt).

Pesten
Pesten heeft het leven van velen geruïneerd en is een van de hardnekkigste, lastigste problemen op school om aan te pakken. Kinderen zijn meedogenloos.
Als je kind anderen pest, ga dan zeker het gesprek aan en maak afspraken. Communiceer dit ook met de school van je kind.
Nichtje pestte in groep 3 een zielig jongentje (incl. bril en ‘stomme’ kleren).
Toen ik haar daarover lachend hoorde vertellen, heb ik haar gewezen op haar flaporen en haar daarom uitgelachen tot ze huilde. Ook beloofde ik haar de lelijkste Zeeman of Wibra broek te kopen (1 maat te klein) waar zij verplicht een hele week in naar school zou moeten, indien zij haar gepest niet zou stoppen.
Tot slot heb ik haar laten vertellen aan mij hoe zij zich zou voelen als zij Zielig Jongetje was geweest.
Het deed mij goed haar met hem te zien spelen toen ik haar een week later van school haalde.

Tot slot: natuurlijk is een goed gesprek standaard onderdeel van jouw straf actie. Alleen maar straffen werkt zelden.

Meer tips nodig?
Mail mij de situatie/probleem, leeftijd, geslacht van het kind: mrs.bruja@gmail.com en ik antwoord je zo snel mogelijk.
[facebook_ilike]

Dit bericht is geplaatst in Ouders & opvoeding. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>